Vermogensopbouw

De 4%-regel uitgelegd: wat hij wel en niet zegt

Wat is de 4%-regel en hoe betrouwbaar is hij? Je leest over de Trinity-studie, Amerikaanse data, kosten, belasting en voorzichtiger percentages.

Lees je over stoppen met werken of financiële vrijheid, dan kom je hem snel tegen: de 4%-regel. Hier lees je waar die regel vandaan komt, wat hij wel en niet zegt, en waarom je hem in Nederland niet zomaar kunt overnemen.

Het korte antwoord

De 4%-regel zegt: neem in het eerste jaar 4% van je vermogen op en verhoog dat bedrag daarna elk jaar met de inflatie. In Amerikaans onderzoek hield een mix van aandelen en obligaties het zo in vrijwel alle historische periodes van 30 jaar vol. Het is een vuistregel uit het verleden, geen garantie. Kosten, belasting en een langere looptijd maken de ruimte kleiner.

Waar de regel vandaan komt

Het begon bij de Amerikaanse financieel planner William Bengen. In 1994 zocht hij uit hoeveel je per jaar kon opnemen zonder dat je geld binnen 30 jaar op was. Ook in de slechtste periode uit de geschiedenis. Hij kwam uit op ongeveer 4%.

In 1998 volgde de Trinity-studie, genoemd naar de universiteit van de drie onderzoekers. Zij rekenden met Amerikaanse cijfers vanaf 1926 en probeerden allerlei opnamepercentages, mixen en looptijden. Bij 4%, een mix van aandelen en obligaties en 30 jaar was de slagingskans rond de 95%.

Kijk goed wat "geslaagd" daar betekent: na 30 jaar was er nog geld over. Hoeveel, maakte niet uit. Een portefeuille die eindigde met een paar dollar telde net zo goed als geslaagd als een portefeuille die was verdubbeld.

Wat de regel wel zegt

Een voorbeeld. Stel, je hebt €500.000 belegd. In het eerste jaar neem je 4% op: €20.000. Is de inflatie dat jaar 3%, dan neem je het jaar erna €20.600 op. Wat de beurs ook doet, je bedrag beweegt alleen mee met de prijzen. Het is dus niet elk jaar 4% van wat er staat.

Draai je de regel om, dan krijg je de bekende vuistregel van 25 keer je jaarlijkse uitgaven (1 gedeeld door 0,04 is 25). Hoe je daarmee een richtgetal vindt, lees je bij hoeveel vermogen je nodig hebt voor financiële vrijheid.

Wat de regel niet zegt

  • Dat het altijd goed gaat. Het is een uitkomst van wat er vroeger gebeurde. De toekomst kan slechter uitpakken. Wat je redelijk van de beurs mag verwachten, lees je bij gemiddeld rendement.
  • Dat het overal werkt. Het onderzoek gebruikte Amerikaanse data. De Amerikaanse beurs was in de twintigste eeuw een van de best presterende markten. Dat kleurt de uitkomst.
  • Dat het langer dan 30 jaar werkt. Stop je op je 45e, dan moet je geld misschien 40 of 50 jaar mee. Daarop is de regel niet getoetst.
  • Iets over kosten en belasting. De Trinity-studie liet die buiten de berekening.

De Nederlandse situatie: kosten en box 3

In Nederland gaan er twee dingen van die 4% af.

Eerst de kosten. Fondskosten gaan elk jaar van je rendement af. Reken je met 0,2% kosten per jaar, dan houd je ruwweg 3,8% ruimte over. Betaal je 1% aan beheer, dan is dat ruwweg 3%. Waar je de kosten van een fonds vindt, lees je bij de TER.

Dan box 3. In Nederland betaal je belasting over je vermogen, niet over wat je opneemt. De opname zelf is niet belast. In 2026 rekent de Belastingdienst voor beleggingen met een vast, verondersteld rendement van 6,00%. Daarover betaal je 36%, voor het deel boven het heffingsvrij vermogen van €59.357 per persoon. Over dat deel is dat ruim 2% per jaar (6% maal 36% is 2,16%).

Een opname van 4% is hier dus niet 4% om uit te geven. Een rekenvoorbeeld staat bij hoeveel vermogen je nodig hebt, de regels zelf bij belasting op ETF's.

Er ligt een wetsvoorstel om belasting te heffen over het werkelijke rendement. In oktober 2026 geldt dat nog niet.

Voorzichtiger percentages

Later onderzoek, met andere aannames, komt vaak lager uit.

  • Morningstar noemt voor 2026 een startpercentage van 3,9%. Daarbij gaat het om 90% kans van slagen over 30 jaar, met verwachtingen voor de toekomst in plaats van alleen cijfers uit het verleden, voor Amerikaanse beleggingen.
  • Internationaal onderzoek van Anarkulova en collega's keek naar 38 ontwikkelde landen en naar hoe lang mensen werkelijk leven. Voor een stel van 65 kwamen zij bij 5% kans op mislukken uit op ongeveer 2,3%.

Het getal hangt dus sterk af van de aannames.

Ben je bereid je opname bij te stellen, dan kun je vaak hoger beginnen. Een bekende vorm daarvan heet guardrails: vooraf gekozen grenzen waarbij je je opname omlaag of omhoog zet. Hoe flexibel opnemen werkt, lees je bij de opnamefase.

Veelgemaakte fouten

  • 4% als veilig zien. Het is een uitkomst van Amerikaanse cijfers uit het verleden, geen wet.
  • Box 3 vergeten. Je betaalt over je hele vermogen, ook in de jaren dat je opneemt.
  • Een lange looptijd negeren. Moet je geld 40 jaar of langer mee, dan is 4% krap.

De informatie op deze pagina is uitsluitend informatief en educatief bedoeld. Het is geen financieel advies en geen aanbeveling om een bepaald product te kopen of te verkopen. Beleggen brengt risico's met zich mee: de waarde van je beleggingen kan dalen en je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Veelgestelde vragen

Moet de 4% uit dividend komen?

Nee. De regel gaat over je totale vermogen. Je kunt ook geld opnemen door een deel van je beleggingen te verkopen. Dividend is één manier om geld vrij te maken. Hoe dat werkt, lees je bij dividend-ETF's.

Wat als de beurs daalt vlak nadat je stopt?

Dan wordt het lastiger. Je verkoopt tegen lage koersen, en er blijft minder over om van het herstel te profiteren. Dat heet volgorde-risico. Je leest er meer over bij de opnamefase.

Gratis hulpmiddel

Zie wat regelmatig beleggen mogelijk kan doen.

Vul je startkapitaal, maandelijkse inleg en looptijd in. De calculator laat je mogelijke groei zien — zonder mooie beloftes.

BeursBuddy tools

Rendementscalculator

Kies een calculator

Jouw gegevens

De berekening gaat uit van maandelijkse inleg aan het einde van iedere maand.

Jouw mogelijke resultaat

Eindkapitaal€ 146.233
Totale inleg€ 65.000
Rendement (winst)€ 81.233
Ontwikkeling van je vermogen
Ingelegd vermogenTotale waarde
€ 157.931€ 118.448€ 78.966€ 39.483€ 0
Start4 jaar8 jaar12 jaar16 jaar20 jaar

Let op: Rendement is een aanname en geen garantie. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

In deze berekening is geen rekening gehouden met de actuele belastingregels (Box 3).