ETF's

ETF's vergelijken

Hoe vergelijk je ETF’s? Van kosten en tracking difference tot spreiding en domicilie: de criteria op een rij, met checklist. Zonder beste-lijstje.

Je wilt in ETF’s beleggen. Dan begint het zoeken, want er zijn er duizenden en veel lijken sprekend op elkaar. Een ETF vergelijken met een andere doe je het best stap voor stap, met een vaste lijst criteria. Die lijst vind je hier, met een checklist erbij. Een lijstje met “de beste ETF’s” vind je niet. Wel een manier om zelf een keuze te maken die je begrijpt.

In het kort: de 10 criteria op een rij

Twee begrippen kom je steeds tegen. De factsheet is een kort overzicht van het fonds, gemaakt door de aanbieder. De KID (essentiële-informatiedocument) is een verplichte samenvatting met onder meer de kosten en de risico’s.

  1. Index – Wat je checkt: Welke markt de ETF volgt · Waar je het vindt: Factsheet
  2. Spreiding – Wat je checkt: Aantal bedrijven, landen, sectoren, top 10 · Waar je het vindt: Factsheet
  3. Lopende kosten (TER) – Wat je checkt: Kosten per jaar in procenten · Waar je het vindt: KID, factsheet
  4. Tracking difference – Wat je checkt: Afwijking van het indexrendement · Waar je het vindt: Vergelijkingssite, jaarverslag
  5. Fondsgrootte en leeftijd – Wat je checkt: Omvang en startdatum · Waar je het vindt: Factsheet
  6. Accumulerend of distribuerend – Wat je checkt: Herbeleggen of uitkeren · Waar je het vindt: Factsheet
  7. Domicilie – Wat je checkt: Land van vestiging · Waar je het vindt: Eerste twee letters van de ISIN
  8. Replicatie – Wat je checkt: Fysiek of synthetisch · Waar je het vindt: Factsheet
  9. Valuta – Wat je checkt: Fondsvaluta, noteringsvaluta, hedged · Waar je het vindt: Factsheet, broker
  10. Beschikbaarheid en spread – Wat je checkt: Te koop bij je broker, KID, beurs, spread · Waar je het vindt: Broker

Bestaat “de beste ETF”?

Nee. Niet een die voor iedereen de beste is.

Wat “beste” is, hangt af van jou. Wat wil je bezitten: de hele wereld, alleen Europa, of ook obligaties? Hoe lang wil je beleggen? Hoeveel schommeling kun je aan zonder wakker te liggen? Twee mensen met andere antwoorden komen bij een andere ETF uit. Allebei terecht.

Lijstjes met “de beste ETF’s” slaan die vragen over. Daarom geven we hier geen namen, maar een werkwijze.

Zo vergelijk je ETF’s in 4 stappen

Welke ETF kies je? Met deze vier stappen vind je zelf het antwoord.

Stap 1 — Bepaal eerst wat je wilt volgen

Begin niet bij een fonds, maar bij een markt. Wereldwijd, Europa of obligaties? Die keuze bepaalt welke index je zoekt. Een index is een lijst met bedrijven of obligaties die samen een markt laten zien. Een wereld-ETF naast een Europa-ETF leggen is appels met peren vergelijken.

Stap 2 — Zoek ETF’s die dezelfde index volgen

Zoek op een vergelijkingssite of in de fondsenzoeker van je broker op de naam van de index. Vaak volgen meerdere aanbieders dezelfde index. Kies er twee tot vier uit: je shortlist.

Stap 3 — Leg ze naast elkaar op de criteria

Loop voor elke ETF op je shortlist de tien criteria hieronder langs. Gebruik de checklist onderaan. Je ziet dan snel waar de fondsen echt verschillen.

Stap 4 — Controleer of je hem kunt kopen

Kijk of het fonds bij jouw broker te koop is, op welke beurs en in welke valuta. Noteer de ISIN: de unieke code van twaalf tekens waarmee je het fonds altijd terugvindt.

De criteria voor het vergelijken van ETF’s

Niet elk criterium weegt even zwaar. Bij elk punt lees je wat het is, waar je het vindt en hoeveel het meetelt.

1. De index die de ETF volgt

Dit is de belangrijkste keuze. De index bepaalt wat je bezit, en daarmee het grootste deel van je rendement en je risico.

Een voorbeeld. MSCI World en FTSE All-World zijn allebei wereldindexen. MSCI World bevat alleen bedrijven uit ontwikkelde landen. FTSE All-World bevat daarnaast bedrijven uit opkomende markten. Dat is een verschil in inhoud, niet in kwaliteit. Het gaat erom wat jij wilt bezitten.

De index staat op de factsheet en vaak al in de naam van het fonds.

2. Spreiding: hoeveel bedrijven, landen en sectoren

Spreiding betekent dat je geld over veel bedrijven verdeeld is. Gaat het met één bedrijf mis, dan merk je dat minder.

Op de factsheet zie je het aantal posities en de verdeling over landen en sectoren. Kijk vooral welk deel van het fonds in de tien grootste bedrijven zit. Hoe hoger dat deel, hoe meer concentratie. Ook een brede wereld-ETF kan zwaar leunen op één land.

Spreiding volgt grotendeels uit de index. Twee ETF’s op dezelfde index verschillen hier meestal weinig.

3. Lopende kosten (TER)

De TER (total expense ratio) is het percentage dat het fonds elk jaar aan kosten rekent. Je betaalt het niet apart: het gaat stil van de waarde van het fonds af. Je vindt het in de KID en op de factsheet.

Let op wat er níet in zit: transactiekosten binnen het fonds, de spread en de kosten van je broker.

Zet kleine verschillen in perspectief. Stel: je hebt €10.000 in een ETF met lopende kosten van 0,20%. Dat is €20 per jaar. Bij 0,12% is het €12. Het verschil is €8 per jaar. (Rekenvoorbeeld, geen echte fondsen.) Over veel jaren telt dat op. Maar een paar honderdsten procent verschil is zelden een reden om een verder passende ETF af te wijzen.

4. Tracking difference: hoe goed volgt de ETF de index?

De tracking difference is het verschil tussen het rendement van de ETF en dat van de index, over een jaar of langer. Bij -0,15% bracht de ETF 0,15 procentpunt minder op dan de index.

Het verschil met de TER: de TER is wat het fonds rekent, de tracking difference laat zien wat je in de praktijk kwijt bent. Soms valt hij gunstiger uit, bijvoorbeeld door inkomsten uit het uitlenen van aandelen. Daarom is hij vaak een betere maat voor de werkelijke kosten.

De tracking error is iets anders: die meet hoe sterk het verschil met de index heen en weer beweegt.

Je vindt de tracking difference op sommige vergelijkingssites en in het jaarverslag. Kijk naar meerdere jaren.

5. Fondsgrootte en leeftijd van het fonds

Een groter fonds met een langere geschiedenis zegt iets over stabiliteit. Er wordt meer in gehandeld en de aanbieder heeft minder reden om het te stoppen. Kleine fondsen worden vaker gesloten of samengevoegd. Dan moet je opnieuw kiezen en kopen.

Hoe groot moet een ETF zijn? Een harde grens bestaat niet. Je ziet vaak een vuistregel van ongeveer €100 miljoen beheerd vermogen. Zie dat als richtpunt, niet als eis.

Een ouder fonds heeft ook meer jaren tracking difference om te bekijken. Kijk daarnaast naar de aanbieder.

6. Accumulerend of distribuerend

Een accumulerende ETF herbelegt het dividend in het fonds. Je ziet het terug in de koers, niet op je rekening. Een distribuerende ETF keert het dividend uit, bijvoorbeeld elk kwartaal.

Dit is vooral een keuze die past bij jouw situatie. Wil je zo weinig mogelijk omkijken, of wil je geld op je rekening zien binnenkomen?

7. Waar het fonds gevestigd is (domicilie)

Elke ETF is in een land gevestigd. Dat heet de domicilie. Veel ETF’s bij Nederlandse brokers komen uit Ierland of Luxemburg. Je leest het af aan de eerste twee letters van de ISIN: IE staat voor Ierland, LU voor Luxemburg, US voor de Verenigde Staten.

De vestigingsplaats kan invloed hebben op de dividendbelasting die het fonds zelf betaalt.

8. Replicatiemethode: fysiek of synthetisch

Een fysieke ETF koopt de aandelen uit de index echt in, of een groot deel ervan. Een synthetische ETF gebruikt een afspraak met een andere partij (een swap) die het rendement van de index levert. Op de factsheet zie je welke methode het fonds gebruikt.

Beide methodes hebben eigen kenmerken en risico’s, dus het is een vergelijkingspunt.

9. Valuta en valutarisico

Hier lopen drie dingen door elkaar:

  • Fondsvaluta: waarin het fonds zijn waarde berekent, vaak dollars.
  • Noteringsvaluta: waarin je de ETF op de beurs koopt, bijvoorbeeld euro’s.
  • Valuta van de bedrijven: waarin de bedrijven in het fonds hun geld verdienen.

Een ETF met een notering in euro’s kan dus toch valutarisico hebben. Bezit het fonds veel Amerikaanse aandelen, dan raakt een daling van de dollar jouw rendement. De euronotering verandert daar niets aan.

Een hedged ETF dekt dat valutarisico (grotendeels) af. Dat afdekken is niet gratis.

10. Beschikbaarheid, beurs en spread

De laatste toets is praktisch. Kun je het fonds kopen bij jouw broker? Is er een Nederlandstalige KID? Zonder dat document mag een fonds in de regel niet aan particulieren worden aangeboden. Daarom kun je Amerikaanse ETF’s als particulier in de EU in de praktijk meestal niet kopen. Details staan op de belastingpagina.

Kijk ook op welke beurs de ETF genoteerd staat en hoe groot de spread is: het verschil tussen de biedkoers en de laatkoers. Hoe kleiner de spread, hoe minder je kwijt bent bij kopen en verkopen. Bij fondsen waarin veel gehandeld wordt (hoge liquiditeit) is de spread meestal kleiner.

Wat weegt het zwaarst?

Een volgorde die helpt:

  1. Eerst de index en de spreiding. Die bepalen wat je bezit, en daarmee het grootste deel van je rendement en risico.
  2. Daarna de kosten. Kijk naar de TER én de tracking difference.
  3. Daarna de praktische criteria. Fondsgrootte, dividend, domicilie, replicatie, valuta en beschikbaarheid.

Pas op voor schijnprecisie: een paar honderdsten procent verschil in TER weegt licht naast de keuze voor een index. En vergelijk niet op rendement uit het verleden.

Waarom je niet alleen op rendement uit het verleden vergelijkt

Rendement is een uitkomst, geen criterium.

Volgen twee ETF’s dezelfde index, dan komt het verschil in rendement vooral door kosten en tracking. Dat zie je al in de TER en de tracking difference.

Volgen twee ETF’s verschillende indexen, dan komt het verschil door de inhoud. Dat zegt iets over de markt in die jaren, niet over de kwaliteit van het fonds. En niets over de komende jaren.

Voorbeeld: twee wereld-ETF’s naast elkaar

ETF A en ETF B zijn fictief. Ze bestaan niet en alle getallen zijn verzonnen ter illustratie. Het voorbeeld laat zien hoe een vergelijking eruitziet, niet wat je zou moeten kiezen.

ETF A (fictief)

  • 1. Index: Wereld, alleen ontwikkelde landen
  • 2. Spreiding: ongeveer 1.500 bedrijven
  • 3. TER: 0,20%
  • 4. Tracking difference (3 jaar): -0,18%
  • 5. Grootte en leeftijd: € 4 miljard, 12 jaar
  • 6. Dividend: accumulerend
  • 7. Domicilie: Ierland (IE)
  • 8. Replicatie: fysiek
  • 9. Valuta: dollar, notering in euro’s, niet hedged
  • 10. Beschikbaarheid en spread: te koop, kleine spread

ETF B (fictief)

  • 1. Index: Wereld, inclusief opkomende markten
  • 2. Spreiding: ongeveer 4.000 bedrijven
  • 3. TER: 0,22%
  • 4. Tracking difference (3 jaar): -0,12%
  • 5. Grootte en leeftijd: € 900 miljoen, 6 jaar
  • 6. Dividend: distribuerend
  • 7. Domicilie: Ierland (IE)
  • 8. Replicatie: fysiek
  • 9. Valuta: dollar, notering in euro’s, niet hedged
  • 10. Beschikbaarheid en spread: te koop, kleine spread

Het grootste verschil zit in de index: ETF B bevat ook opkomende markten. Dat is je eerste vraag: wil je die markten in je portefeuille?

Dan de kosten. Op de TER lijkt ETF A iets goedkoper. Op de tracking difference bleef ETF B juist dichter bij zijn index. Kijk dus naar allebei, en zie dat de verschillen klein zijn.

Daarna de praktische punten: ETF A is groter en ouder, ETF B keert dividend uit. Er is hier geen winnaar. Er is een afweging.

Handige hulpmiddelen om ETF’s te vergelijken

  • Factsheet en KID. Op de website van de aanbieder en vaak bij je broker. Hier staan de officiële gegevens.
  • Onafhankelijke vergelijkingssites, zoals justETF en Morningstar (een voorbeeld, geen aanbeveling). Hiermee filter je op index en zet je fondsen naast elkaar. Sommige tonen ook de tracking difference.
  • De fondsenzoeker van je broker. Hier zie je welke ETF’s je echt kunt kopen.
  • Het jaarverslag van het fonds. Hierin staat onder meer hoe het fonds de index volgde

Tot slot

Een ETF vergelijken hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin bij de markt, zoek de fondsen op die index en leg ze naast elkaar. Geef de index en de kosten het meeste gewicht. Dan maak je een keuze die je zelf kunt uitleggen.

Raadpleeg de gratis ETF checklist, handig om in één oogopslag te zien of het aan je wensen en eisen voldoet.

Deze pagina is informatief en educatief bedoeld. Het is geen financieel advies en geen aanbeveling om een bepaald fonds te kopen of te verkopen. Beleggen brengt risico’s met zich mee: je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Veelgestelde vragen

Is een goedkopere ETF altijd beter?

Nee. Een lagere TER is prettig, maar het is één criterium. Een goedkope ETF op een index die niet bij je past, helpt je niet. Kijk ook naar de tracking difference.

Kun je twee ETF’s op dezelfde index allebei kopen, en heeft dat zin?

Het kan wel. Maar je krijgt er weinig extra spreiding voor terug, want beide fondsen bezitten grotendeels dezelfde bedrijven.

Wat betekent het als een ETF in dollars is, maar ik in euro’s koop?

Dan is de fondsvaluta dollar en de noteringsvaluta euro. Je handelt in euro’s, maar het valutarisico blijft. Daalt de dollar ten opzichte van de euro, dan merk je dat in je rendement.

Wat betekenen IE en LU aan het begin van een ISIN?

Dat zijn landcodes. IE betekent dat het fonds in Ierland gevestigd is, LU in Luxemburg. De vestigingsplaats kan invloed hebben op de belasting die het fonds betaalt. Dat staat uitgewerkt op de belastingpagina.

Hoe vaak moet ik mijn ETF-keuze opnieuw vergelijken?

Niet vaak. Kijk opnieuw als er iets verandert: de kosten gaan omhoog, het fonds wordt samengevoegd of gesloten, of je eigen doelen veranderen.

Gratis hulpmiddel

Zie wat regelmatig beleggen mogelijk kan doen.

Vul je startkapitaal, maandelijkse inleg en looptijd in. De calculator laat je mogelijke groei zien — zonder mooie beloftes.

BeursBuddy tools

Rendementscalculator

Kies een calculator

Jouw gegevens

De berekening gaat uit van maandelijkse inleg aan het einde van iedere maand.

Jouw mogelijke resultaat

Eindkapitaal€ 146.233
Totale inleg€ 65.000
Rendement (winst)€ 81.233
Ontwikkeling van je vermogen
Ingelegd vermogenTotale waarde
€ 157.931€ 118.448€ 78.966€ 39.483€ 0
Start4 jaar8 jaar12 jaar16 jaar20 jaar

Let op: Rendement is een aanname en geen garantie. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

In deze berekening is geen rekening gehouden met de actuele belastingregels (Box 3).