ETF's

Obligatie ETF's

Wat is een obligatie-ETF? Lees hoe obligaties werken, wat rente met de koers doet en welke risico’s erbij horen.

Je kent aandelen-ETF's, maar in lijstjes en beleggingsplannen kom je ook obligatie-ETF's tegen. Hier lees je wat een obligatie is, hoe een obligatie-ETF werkt en waarom de koers beweegt als de rente verandert.

Het korte antwoord

Een obligatie-ETF is een fonds dat duizenden leningen tegelijk bezit, verstrekt aan overheden en bedrijven. Je krijgt rente in plaats van een stukje van een bedrijf. De koers schommelt meestal minder dan bij aandelen, maar kan wel dalen, vooral als de rente stijgt.

Wat is een obligatie?

Een obligatie is een lening. Jij leent geld uit aan een overheid of een bedrijf en krijgt daar rente voor.

Drie begrippen kom je steeds tegen:

  • Coupon: de vaste rente die je elk jaar krijgt. Leen je €1.000 uit tegen 3%, dan krijg je €30 per jaar.
  • Looptijd: hoe lang de lening loopt. Dat kan een jaar zijn, maar ook dertig jaar.
  • Aflossing: aan het eind van de looptijd krijg je je €1.000 terug. Tenminste, als de lener kan betalen.

Je kunt een obligatie tussentijds aan iemand anders verkopen. Daarom heeft hij een koers. Die ligt soms hoger en soms lager dan het bedrag dat je uitleende. Waarom, lees je verderop.

Hoe werkt een obligatie-ETF?

Een ETF is een mandje dat een index volgt. Bij een obligatie-ETF zitten er leningen in dat mandje, geen aandelen.

Dat mandje kan groot zijn. De brede index Bloomberg Global Aggregate bevat ruim 32.000 obligaties van overheden en bedrijven uit de hele wereld (peildatum 31 augustus 2026). Andere obligatie-ETF's zijn smaller. Die kopen bijvoorbeeld alleen staatsobligaties uit de eurozone, of alleen bedrijfsobligaties.

Er is één groot verschil met een losse obligatie: de meeste obligatie-ETF's hebben geen einddatum. Loopt een lening in het mandje af, dan koopt het fonds een nieuwe. Je krijgt dus nooit op een vaste dag je inleg terug. Je verkoopt je ETF tegen de koers van dat moment.

De rente die binnenkomt, keert het fonds uit of belegt het opnieuw. Dat hangt af van het type: accumulerend of distribuerend. Hoe de belasting werkt, lees je bij het artikel belasting op ETF's.

Belegt het fonds in obligaties in dollars of yen, dan speelt ook de wisselkoers mee. Sommige obligatie-ETF's dekken dat af. Dat heet "hedged".

Rente en koers

Waarom de koers daalt als de rente stijgt

Stel: je hebt een obligatie van €1.000 met 2% rente. Je krijgt €20 per jaar. Dan stijgt de rente in de markt en geven nieuwe obligaties 4%, dus €40 per jaar.

Wil je jouw obligatie nu verkopen, dan betaalt niemand er nog €1.000 voor. Voor dat geld krijgen ze elders het dubbele aan rente. Jouw obligatie is dus minder waard. De koers daalt.

Andersom werkt het ook. Daalt de rente, dan wordt jouw oude obligatie met de hogere coupon juist meer waard.

Hoe gevoelig een obligatie is voor de rente, lees je af aan de duration. Dat is een getal in jaren. Als vuistregel: bij een duration van 6 daalt de koers ongeveer 6% als de rente 1 procentpunt stijgt. Hoe langer de looptijd, hoe hoger de duration, en hoe harder de koers beweegt.

Ter illustratie: de brede Bloomberg Global Aggregate-index had een gemiddelde duration van 6,1 jaar en een gemiddelde looptijd van 8,2 jaar (peildatum 31 augustus 2026). Een ETF met kortlopende obligaties heeft een veel lagere duration en schommelt minder.

Dit is geen theorie. In 2022 steeg de rente snel, en veel obligatie-ETF's daalden toen flink in waarde.

Kredietrisico: staats- versus bedrijfsobligaties

Het tweede risico is dat de lener niet terugbetaalt. Dat heet kredietrisico.

  • Staatsobligaties: leningen aan overheden. Bij landen met een goede kredietwaardigheid is de kans op wanbetaling klein. Klein is niet nul.
  • Bedrijfsobligaties: leningen aan bedrijven. Een bedrijf kan failliet gaan, daarom vragen beleggers meer rente.

Kredietbeoordelaars geven leners een score, van AAA (heel betrouwbaar) tot ver onder BBB. Obligaties onder BBB heten "high yield": meer rente, meer risico. In een ETF is dat risico gespreid over veel leners. Gaat er één omver, dan raakt dat maar een klein deel van het mandje.

Welke rol kan het spelen?

Obligaties en aandelen gedragen zich vaak verschillend. Daarom combineren sommige beleggers ze.

  • Schommeling dempen: obligaties bewegen meestal minder heftig dan aandelen. Een mix met obligaties daalt in een slecht beursjaar vaak minder diep.
  • Minder rendement: daar staat tegenover dat obligaties op de lange termijn historisch minder opleverden dan aandelen. Wat je realistisch mag verwachten, lees je bij het artikel gemiddeld rendement.

Het is een ruil tussen rust en groei. Hoeveel rust je nodig hebt, hangt af van je beleggingshorizon en van hoe je reageert als je vermogen daalt. Dat is een persoonlijke keuze die je vastlegt in je beleggingsplan. Dit artikel geeft daar geen verhouding of advies voor.

Let op: obligaties en aandelen dalen soms ook tegelijk, zoals in 2022. De demping werkt vaak, maar niet altijd.

Veelgemaakte fouten

  • Denken dat obligaties risicoloos zijn. De koers kan dalen door rentestijging, door kredietrisico of door de wisselkoers.
  • Een obligatie-ETF als buffer gebruiken. Je noodbuffer hoort op een spaarrekening, waar je bedrag niet schommelt.
  • Sparen en een obligatie-ETF gelijkstellen. Spaargeld bij een Nederlandse bank valt tot €100.000 per persoon per bank onder het depositogarantiestelsel. Een obligatie-ETF niet. Het is beleggen.
  • Niet kijken naar de looptijd. Twee obligatie-ETF's kunnen heel verschillend reageren op de rente. Kijk naar de duration in de fondsinformatie.

De informatie op deze pagina is uitsluitend informatief en educatief bedoeld. Het is geen financieel advies en geen aanbeveling om een bepaald product te kopen of te verkopen. Beleggen brengt risico's met zich mee: de waarde van je beleggingen kan dalen en je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

Veelgestelde vragen

Is een obligatie-ETF veiliger dan een aandelen-ETF?

Meestal schommelt een brede obligatie-ETF minder. Maar minder schommelen is niet hetzelfde als veilig. Ook obligatie-ETF's kunnen in een jaar flink dalen, zoals in 2022. En op lange termijn leverden ze historisch minder op.

Kun je geld verliezen met obligaties?

Ja. Stijgt de rente, dan daalt de koers. Gaat een lener failliet, dan krijg je misschien niet alles terug. Verkoop je op een slecht moment, dan neem je dat verlies.

Wat is het verschil tussen een obligatie en sparen?

Bij sparen staat je geld op een rekening. Het bedrag schommelt niet en valt tot €100.000 onder het depositogarantiestelsel. Een obligatie is een lening met een koers die kan stijgen en dalen. Daar geldt geen garantie.

Waarom daalt een obligatie-ETF bij stijgende rente?

Nieuwe obligaties geven dan meer rente, dus de oude in het fonds worden minder aantrekkelijk en minder waard. Hoe hoger de duration, hoe groter de daling.

Gratis hulpmiddel

Zie wat regelmatig beleggen mogelijk kan doen.

Vul je startkapitaal, maandelijkse inleg en looptijd in. De calculator laat je mogelijke groei zien — zonder mooie beloftes.

BeursBuddy tools

Rendementscalculator

Kies een calculator

Jouw gegevens

De berekening gaat uit van maandelijkse inleg aan het einde van iedere maand.

Jouw mogelijke resultaat

Eindkapitaal€ 146.233
Totale inleg€ 65.000
Rendement (winst)€ 81.233
Ontwikkeling van je vermogen
Ingelegd vermogenTotale waarde
€ 157.931€ 118.448€ 78.966€ 39.483€ 0
Start4 jaar8 jaar12 jaar16 jaar20 jaar

Let op: Rendement is een aanname en geen garantie. Beleggen brengt risico's met zich mee; je kunt (een deel van) je inleg verliezen.

In deze berekening is geen rekening gehouden met de actuele belastingregels (Box 3).